Irak het ontgelden. Dit keer in de noordelijke stad Mosul, waar zeker elf christenen zijn gedood en afgelopen weekeinde 1300 gezinnen op de vlucht zijn geslagen. Volgens aartsbisschop Louis Sako van Kirkuk zijn christenen in Irak het slachtoffer van „een campagne van zuivering, moord en bedreiging.”

De vraag is of er inderdaad een breed gedragen campagne tegen de christenen in Irak gaande is. Of is het slechts een aantal extremistische moslims die christenen in het Tweestromenland naar het leven staan? De feiten op een rij voor zover ze te overzien zijn.

Terwijl afgelopen jaar het geweld in het hele land is afgenomen, is het in Mosul gewoon doorgegaan. Het noorden van Irak met zijn verschillende etnische en godsdienstige groepen was na de val van Saddam Hussein in 2003 een oase van rust. Dat veranderde een jaar later toen de Amerikaanse strijdkrachten bij hun aanval op de stad Fallujah, ten westen van de hoofdstad Bagdad, leiders van een soennitische groep opstandelingen dwongen naar het noorden te trekken.

De groep, die bestaat uit aanhangers van al-Qaida, richtte zich vooral op de plaatselijke christenen, omdat ze hen zagen als bondgenoten van de Amerikanen. „Iedere keer als westerse landen in het Midden-Oosten ten strijde trekken, wordt het een religieuze strijd”, zegt Fikri Aygur, ondervoorzitter van de Europese Syrische Unie (ESU).

Uitgerekend Mosul, eeuwenlang een stad met een uitgesproken christelijk karakter, werd het laatste stedelijke bolwerk van de soennitische militanten. „De extremisten zijn met al hun geweld naar het noorden getrokken, en dat is echt heel vervelend, echt heel vervelend, omdat dat precies de plaats is waar christenen uit Basra en Bagdad voor hun veiligheid naartoe zijn gegaan”, zei Canon Andrew White, een anglicaanse voorganger uit Bagdad, maandag tegenover The New York Times.

De christenen kregen briefjes onder de deur geschoven met teksten als: „Betaal 1000 dollar of vertrek.” Wie niet betaalde of vertrok, was ten dode opgeschreven. Dat ondervond aartsbisschop Rahho in februari van dit jaar toen hij zijn afpersers niet langer een envelop met geld in hun handen drukte. Het wrange is dat de islamitische extremisten met het geld wapens kopen waarmee zij de druk op de christenen kunnen verhogen.

Veelzeggend is volgens Iraakse christenen dat de explosie van geweld volgde op demonstraties van christenen waarin zij vroegen om een eigen autonoom gebied en protesteerden tegen het schrappen van artikel 50 van de kieswet. Artikel 50 waarborgde zetels in het Iraakse parlement voor minderheden in het land. Door het schrappen van dit artikel worden christenen en andere minderheden in Irak politiek monddood gemaakt.


Verschillende waarnemers houden de extremisten verantwoordelijk voor het geweld. Anderzijds mag niet worden vergeten dat de politici in het land -zowel sjiieten als soennieten en Koerden- met het schrappen van artikel 50 geen boodschap hebben aan de christenen.

„Iraakse christenen zijn het meest geholpen met een autonome regio”, aldus Fikri Aygur. „Maar dan mogen de Verenigde Staten wel in Irak achter de schermen druk uitoefenen, anders komt die enclave er nooit.”