Deklerasyon 5
• Back to Forum •
Geschreven door Jan Beṯ-Şawoce op 2010-05-24 10:20:04:
Deklerasyon
5
Aẖnone w Aẖwoṯo,
Šato 1965, faţëryarxo Yacqub da III, aṯiwo l Mëḏyaḏ. U Ţuro, ẖaṯo cabërwo bu rabëc. Bu zabnano carabat w ţrënbelat, nëquşo uṯewo l Mëḏyaḏ. Këtwo otobos ëmmiwole “i posta d Mërde”. An noše d këtwolle aṯoye, më dëkoṯo raẖuqe, yëtwiwo bi baxča d Şalëẖo (1) su jemëc bu Dörtyol d Mëḏyaḏ. U Dörtyol, ëšme du darbo Şliwo (2) d këtwola l Mëḏyaḏ bu tërkiwe. Qay Şliwo´we, w qay miţamërwole Dörtyol?
Haṯe kubac d šuraẖna lašan d mëfhomo. U darbo d uṯewo mu macërbo, yacni mi xaşra d Mërde l Astël, cubarwo l Mëḏyaḏ. Mu darbano cal u yamino, qëm du jemëc këtwo darbo ëzzewo l Hazax w lë Gziro. Më cayni darbo, cal u semolo mizalwo cal an arcoṯo d Maẖşaraṯa, darbo l Karjos w Ḫasno w Baţman. Mawxa, mëdwole hawxa ëšmo rasmi, bu qayëd di dawle w fayiš b feme d kulan u xabro du tërki: Dörtyol.
I posta d Mërde, taqriban kul naqla qëm gënayte d yawmo, bi šabṯo ya naqla w ya tarte, uṯyowa. Otobos yaroqowe. I naqqa d uṯewo, huwewo xi mëštuṯo bu darbo Şliwo, šan an aṯoye du otobos. Daqwo qorna du maṯyo mu Baqëmawi,(3) mi banzinxana catëqto d këtwa hiyya ste tamo, mqabël dab bote Bë-Šacuno. An noše mëd šamiciwo, bu hëlholo w baf faqşat nëfqiwo lu darbo Şliwo. Aẖ ẖamole: u cammo Cabdo, u cammo Išoc, Ciso, Laẖdo, Şohro, Yawsef, Ḫabib, Hëndo,... rahoţe uṯanwo. Cal ẖaşayye, ţucniwo as sëfoqe, ab bağole w ač čantat dan aṯoye. Hën mi caskariye uṯanwo, hën mu cwodo daš šërak w hën ste mar ruẖqe, bëṯër maš Šawco Baẖare. Cal Awruppa w cal Camariqa, hawxa ëmmiwo. Mëd naẖëtwo kul nošo, i posta d Mërde, guršowa ëzzawo l Hazax w Gziro.
Bu yawmo d aṯi u faţëryarxo l Mëḏyaḏ, an noše şëroye du Ţuro kulle aṯënwo l Mëḏyaḏ. Bëṯër mi šato dan 1931, bu Ţuro nošo faţëryarxo lë ẖzewole. Mawxa ğalabe ğalabe muhimwe, ẖzoyo d faţëryarxo laţ ţuroye.
Zëd mawxa, tam meqëm b šato, naqla ẖreto bu rabëc dan 1964, u Ţuro mafëtwole tahluka d Sayfo ẖaṯo, bi sëbbe d Qëbrës. I ẖkume d Cësmat u Karro,(4) mbawabwola Sayfo bu sër. Šan d hawxa, mtakazwola aq qëryawoṯo da mẖalmoye w dak kurmanj mqabël d Mëḏyaḏ. Mşalẖila, mẖaḏrila, bas lazza lu rišo. U sabab, bi qamayto u pilanano di dawle, šmic b Awruppa w dat tarte, hën mak kurmanj d Mëḏyaḏ, Bë-Nahrozo,(5) nafiqi ẖaşo laş şëroye d Mëḏyaḏ. Mfarfës u pilan di dawle w lawi mede mqabël d Mëḏyaḏ. Bas baq qëryawoṯo w xaşaţan b Hazax hawi qaţle w ţëẖriwo du mal w mëlk mlaf ak kočar w an ağawiye kurmanj dë Gziro.
Mawxa i mëṯayto du faţëryarxo, hawyowa moral rabo laş şëroye du Ţuro kule. An noše i naqqa d šamici u faţëryarxo aṯoyoyo bi carabayḏe i camariqaniye, fşëẖiwo ğalabe. Ğalabe noše raẖiqi mu darbo Şliwo, aṯën cal u darbo d Astël, hul su Baqëmawi.
Az zëţoye d këtwo b Mëḏyaḏ kurmanjwën, naẖëtiwo hënne ste bi dënnaga w bi zërnaye w bak kamančat d këtwolle cam u camo. Ëšme daz zëţoye hawxawe: Caliko, Nayëfo, Cazdino, Osmano... 4-5 aẖnone w an nacimaṯṯewën.
I naqqa d aṯyo i caraba du faţëryarxo w acma carabat bëṯra, bdalle kdayqi qorna. Hawi ẖago rabo du fëşẖo. An noše ban alfowat, bu darbo rahiţi l qum di caraba. Maţënla, kalyo. Ţucnulle, ţcënto cal idoṯayye bi hawa malaxxe acma hul gawe d Mëḏyaḏ. Haqqa moral cloyo, hawiwo bëṯër mi ẖadisa d Qëbrës cal u Ţuro w cal aş şëroye b gawe d Mëḏyaḏ.
An noše mu fëşẖo, msëkwolle damso ğalabe yarixo du raqḏo, cal u darbo Şliwo. Aš šabašat du fëşẖo, kaylo latwolle. Bas sacayat an noše şëroye, kurmanj w čalkoye raqiḏi cam ẖḏoḏe. Haqqa fëşẖo rabo hawiwo cal Mëḏyaḏ. An noše daq qëryawoṯo mu fëşẖo fëšlën b Mëḏyaḏ saq qariwaṯṯe w su ahël dëṯṯe.
U faţëryarxo, maslaqqe li cito di Mort Šmuni. Kul yawmo, i cito ftëẖtowa lan noše kulle. An noše d Mëḏyaḏ, kul yawmo mẖaḏriwo cayne du muklo lašan u faţëryarxo w lan noše d acme. Qabërğayat, dobowat, şafure ẖašye, fare ẖašye, dolmat, apraxat, rezo, başro, bërğël, qaţiro, dawğe, zëbdo, dawšo,.. dlo kaylo mqadamme cal u šaraf du maṯyo du faţëryarxo.
U ẖa d këtwole cëmoḏo, bëroxo, kayiwo aw ğer mede, samwole dawro d oṯe gab u faţëryarxo lašan dë mşale cal qarcayye w cal gëšmayye. Mede cëjbo, këtwo haymonuṯo rabṯo li şluṯo du faţëryarxo, d këtwa darmono alle.
U cammo Karmo Bë-Galuš, bi cito di Mort Šmuni šamošowe. Bëṯër, bi hayye di cito ste, më zawno, hadomowe. Tam bu zabnawo, hawiwolle abro. Maẖëtwole bu dawro lu cmoḏo. Aṯi dawre. Qëm gënayte d yawmowe. Amţalle u bëbbo lwišo, cam jule ẖalye ẖëwore. Amţalle maye šaẖine w qayire, şafono, čawre, jule du ğëyoro, šamce, šamoše.
Aṯi u qariwo, mëdle u bëbbo mu cammo Karmo Bë-Galuš, mqarawle lu faţëryarxo. Bdele u faţëryarxo bi şluṯo du cëmoḏo. U faţëryarxo, ţlëble am maye. Amţanne. Ţlëble d šëmţi aj jule du nacimo. Šmëţţe. U faţëryarxo mšayele lu cammo Karmo, mën ëšmo gëd maẖtitulle? U cammo Karmo madcarle “Ašur Moran!” madcarle u faţëryarxo ”Šafir! Hano ëšmo ëmṯonoyo... w ẖa ẖreno më sidi ste Šlaymun (6) tawdiṯonoyo. Tre ëšmone Ašur w Šlaymun!” Mdawamle bi şluṯo du cëmoḏo. Mëd kamilo, mëdde u bëbbo, mawballe bayn du ahël diḏe, malwëšalle aj julayḏe du cëmoḏo.
U faţëryarxo, kibe fayišwo šabṯo d yawmoṯo b Mëḏyaḏ. Bëṯër dacër azze. Bi šataṯe u zad w u gelo du Ţuro ğalabe kayiso aṯiwo. An noše ëmmiwo “Ab bërkoṯo du faţëryarxo naẖiti cal u zad w cal i ţabica bu Ţuro!” U ẖalwo w u qaţiro, maclumyo, zayidiwo ğalabe. U zad du ẖşodo, mlewole ak koroṯo, u tawno mlewole a cliyoṯo. An noše sëmwolle ğalabe ftile lašan u sawal d oxël bu saṯwo.
Fayët u qayţo, cabërina bat tëšerën, aṯi xabro l Mëḏyaḏ, mlišone du faţëryarxo bu Šam. Tamo mërle “A ẖmore du Ţuro, ţcënne i carabayḏi i amarikiye, ëno yatiwo b gawa”. Ğalabe noše b Mëḏyaḏ, ţwërwo lebayye, mu mede d mërwole lu faţëryarxo aclayye.
23-05-2010
1- Şalëẖo ẖa mẖalmoyowe. Dalolowe, huwwe huwewo moro li baxča. I baxčaṯe di baladiyewa.
2- Yacni mşalbo xu şlibo.
3- Ëšmo b tërkiyo, Karayolları Bakımevi, aş şëroye b karyo ëmmiwole ‘baqëmawi‘.
4- Yacni İsmet İnönü. I naqqayo huwwewe u rišo daw wazire.
5- B Mëḏyaḏ këtwo tarte caylat rabe kurmanj, Bë-Mahmado w Bë-Nahrozo. Hënnewën an ağawiye b Mëḏyaḏ. Aş şëroye d Mëḏyaḏ fliğewën cal at tarte caylatani bi masale di barbariye.
6- U Šlaymun u abro du cammo Karmo Bë-Galuš, ucdo heš baẖ ẖayeyo, kcoyëš b gawe d Södertälje bu Swed.
• Back to Forum •